LAKAPLARIMIZIN TARİHİ KÖKLERİ
Dedeni öğren bölümünde yer alan ve Kızderbent'e yerleşim sırasında muhtarlık kayıtlarına geçmiş olan lakaplarımızdan bazıları kaybolmuş,değişmiş veya unutulmuş olsalarda çoğunun halen kullanılmakta olduğu hepimizin bildiği bir gerçektir.
Aslında muhtarlık kayıtlarında soyadı hanesinin bulunması bu kayıtların 1934 Tarihinde çıkan soyadı kanunundan sonra yazılmış olduğu anlamına gelmektedir ancak bu durum lakaplarımızın nereden geldiği gerçeğini etkilemez.
Lakaplarımız çok önemlidir çünkü; son zamanlarda "Soner Yalçın" tarafından yazılan "Efendi" kitabı ile ortaya atılan ve bizi bölmek isteyenler tarafından devamlı olarak gündeme getirilen "Tüm Selanik göçmenleri "Dönme" ve "Sabetaycı'dır" karalamasına verilecek en güzel cevaptır
Aşağıdaki çalışma daha çok Yürük aşiret ve cemaatlerinin Anadolu, Rumeli ve Balkanlardaki yerleşim yerleri ile ilgili genel bir çalışma olup, sadece bizim köyümüzün lakapları ile alakası olduğu kuvvetle muhtemel olan aşiret ve cemaatler dikkate alınmış olup sıralama harf sırasına göre yapılmıştır.
Adilli (Adillü) cemaati : Edirne Kazası (Paşa sancağı)
Akbaş, Akbaşlı cemaati : Akça kızanlık kazası (Çirmen sancağı), Filibe kazası
Alihoca, Alihocalı cemaati: Tatarpazarı kazası (Paşa sancağı)
Arab,Arablar,Araplı, Araplı İbrahim cemaati : Edirne, Selanik sancağı, Hazergrad kazası (Niğbolusancağı), Gelibolu savcağı, Şehirköy kazası (Paşa sancağı), Karaman, Uzunca abad Hasköy kazası (Çirmen sancağı).
"Bu cemaat Beğdili aşiretinden olup şerefli oymağına bağlıdır ve Iraktaki Nacar Bölgesi'nden gelmedir."
Aygarlar cemaati : Edirne kazası (Paşa sancağı)
Berçemoğulları : Oğuzların "üçok" boyundan olup "Yıva" aşiretindendirler.
Bıyıklı Osman cemaati : Gümülcine kazası (Paşa sancağı)
Bozlar, Bozlu (Bozlu Derendi) cemaati: Edirne kazası , Karaman
Bozulus (Nam-ı diğer Tabanlı Türkmanı) cemaati: Rumeli, Karaman Eyaleti (Bozulus Türkmanına tabi Cemaat-ı Hacılu ve Karamanlu ve Abdurrahmanlu ve Derilu ve Sarılu, Oğulbeğli aşiretinden müfrez olup Karaman'da sakin idiler)
Canbaz, Canbazlı (Canbazoğlu) , Canbazlar cemaati: Dimetoka kazası (Paşa sancağı)
Çağırganlı (Çığırganlı) Yürüğü cemaati : Akçakızanlık kazası (Çirmen sancağı), Karaman ( Çağırganlı cemaati Bozulus aşiretindendir)
Çakal (Çakallu Türkmanı) cemaati: Gümülcine kazası (Paşa sancağı) Karaman eyaleti
Çil, Çiller (Çillü,Çiloğlu) cemaati: Divane orman kazası (Silistre sancağı) Karaman eyaleti, " Çilli cemaati Musacalu Aşiretindendir"
Deliler, Delili (DelilerKebir, Deliler Sagir) cemaati : Karaman, Akkerman ve Kili kazaları (Silistre sancağı), Abri kazası (Gelibolu sancağı), Bozulus Kazası (Konya sancağı), Ermenek kazası
"Deliler; Karakeçili aşiretinin bir cemaatidir"
Derviş, Dervişli (Dervişlü) cemaati : Edirne kazası (Paşa sancağı)
Hacıhüseyin Obası : Edirne kazası (Paşa sancağı)
Hacıibrahim Obası : Edirne kazası (Paşa sancağı)
Hacılı, Hacılu cemaati : Edirne kazası (Paşa sancağı), Karaman , Kıbrıs ceziresi, Rumeli . "Hacılu cemaatı Bozulus aşiretindendir"
Hacıömer, (Hacıömerlü, hacemer) cemaati : Tırhala sancağı , Yenişehir kazası (Tırhala sancağı), Çatalca kazası (Tırhala sancağı),
" Hacıömeroğulları cemaati: Hacılı ve Ömerli boylarının birleşmesi ile meydana gelmiştir"
Hacıumur cemaati : Edirne Kazası (Paşa sancağı)
Hoca, Hocalar cemaati : Edirne sancağı, Timurhisarı kazası (Paşa sancağı)Kırcaali karyesi(Paşa sancağının cisr-i Ergene kazasından)
İdris, İdrislü (İdrislü Yörüğü) cemaati : Edirne kazası (Paşa sancağı)
İskenderlü cemaati : Edirne kazası (Paşa sancağı), Karinabad kazası(Silistre sancağı)
Karagöz, Karagözlü, Kragözler cemaati : Konya, Karaman, Varna kazası (Silistre sancağı), Gümülcine kazası (Paşa sancağı), "Karagözlü cemaatı Danişmentlü aşiretindendir"
Köseler, köseli, (Köseoğlu, Köselioğlu, Köseler obası) cemaati : Konya, Karaman, Turgut Kazası (Konya sancağı), Radovişte kazası (Köstendil sancağı), Filibe, Florina ve Gümülcine kazaları (Paşa sancağı)
"Köseli, Köseler, Köseahmetler Türkmeni; Oğuzların ÇEPNİ boyundandır.
Küre, Küreci (Güre, Güreci) cemaati : Hasköy kazası (Çirmen sancağı)
Mahmudoğlu nam-ı diğer (Sofular) cemaati : Rakka, Karaman "(Bu cemaat Reveblü Afşarı aşiretindendir."
" Mahmutoğulları , Emirler , Mısıroğulları : Yedi bucak afşarı olarak anılırlar"
Mahmutlu : Araslı Afşarlarının bir kolu olup Filibe ve Dimetoka'ya iskan edilmişlerdir.
Mandallu (Mandilli) cemaati : Rakka, Karaman, Adana ve Halep Eyaletleri. "mandilli cemaati Rişvan aşiretindendir"
Mestanlı (Mestanlu) cemaati : Gümülcine kazası (Paşa sancağı), Vebel kazası (Gümülcine sancağı)
Musacalı (Musacalu), Musacalı Türkmanı, Musacalar : Evreşe kazası (Gelibolu sancağı), Uzuncaabad Hasköy kazası (Çirmen sancağı)(700 Hane olan Musacalu cemaati, 1733 senesinde Rakka'dan ifraz ve malikane Füruht olunmağla, mukataa'ya kayd olunmuştur. Musacalı cemaatı; Bozulus Aşiretindendir.)
Ayrıca Musalar'ın: Selçuklu devletinin kurucusu olan Selçuk Beyin 4 oğlundan biri olan Musa'nın soyundan gelenler olduğu da söylenmektedir.
Mollalı : Bir Türkmen boyu adıdır
Paşalar,Paşalı cemaati : Tıhala sancağı, Yenişehir kazası, Mud kazası (Tırhala sancağı)
"Oğuzların EYMÜR boyundan olup, Karesi Beylerinden PAŞAYİĞİT'in soyundan geldikleri söylenir"
Recepli Obası: Yenice-i Kızılağaç, Paşa, Filibe, Gümülcine, Kızanlık, Çirmen, Serfice, Manastır, Ttarpazarı
Sayoğlu, Saylı : Kızık Türkmen boyundandır
Sofu, Sofular, sofulu (nam-ı diğer Kerimli) cemaati : Adana, Karaman, Konya, Tatarpazarı ve Dimetoka kazaları (Paşa sancağı), Akçakızanlık kazası (Çirmen sancağı), Şumnu kazası (Niğbolu sancağı), Dedeağaç sancağı ( Edirne vilayeti). " Sofular cemaati Bozulus Türkmen aşiretindendir"
Derleyen:
Hasan AKAR
Not:
1. Hane no.210'da kayıtlı "KABADİNALİ OĞULLARI" lakabı; Bulgaristan Deliorman bölgesindeki "KUBADİN" (Loznitsa) ilçesinden gelmiş olabilir !.
2. Hane no.18'de kayıtlı "KÜREBAŞIOĞLU" lakabı ;osmanlı ordusunda bir sınıf olan (yayalar , müsellimler, şapçılar , küreciler) "Küreci" sınıfından geliyor olabilir. küreci : Madenci, maden ocağında çalışan, Top güllesi döken demektir.
3. Boyların yönetici aileleri ;" KOCALAR, KETHÜDALAR, KAHYALAR, BEYLER, TORUNLAR" olarak adlandırılmış ve ayrıca Rumelinin iskanı sırasında yürüyerek giden her obaya bir "YAYABAŞI" başkanlık etmiştir. "Bölükbaşılar, Rüstembaşalar, Kırbaşalar, Kurubaşalar, Şabanbaşalar " gibi lakapların bu yayabaşılıktan kalmış olması çok muhtemeldir.
(*) Cemaat isimleri ve yerleşim yerleri Dr. H.Mehmet ARMUTLU'nun 1999 basımlı "üç Karamanlı" adlı eserinin ( cemaatler / Aşiretler) bölümünden alınmıştır.
